Strategische, tactische en operationele inkoop in de zorg, of centraal versus decentraal

Ik moet weer even iets kwijt! Gek wordt ik er van, al die instellingen, aangestuurd door externe adviseurs, die praten over het onderscheid tussen strategische en tactische Inkoop enerzijds en operationele inkoop anderzijds, om nog maar te zwijgen over de eeuwige discussie centraal versus decentraal.

Strategische inkoop in de zorg bestaat niet! In de zorg koopt u geen strategische producten in. En ga nou niet nadenken of u er wel ťťn of twee kunt vinden. Strategische Inkoop heeft alles te maken met producten die essentieel zijn voor uw bedrijfsvoering en u een concurrentie voordeel ten opzichte van, jawel, uw concurrenten kunnen bieden. Producten waar uw bedrijf zeer afhankelijk van is, en waarbij u een langdurige relatie met uw leverancier voor aan wilt, of beter gezegd moet, gaan. Producten waarvoor u niet alleen single, maar vooral multiple sourcing hanteert. In gewoon Nederlands, producten of productgroepen waarvoor u bewust meerdere leveranciers hanteert. Vaak onder het mom van scherp houden. Onzin, onzin en nog eens onzin. In de industrie is sprake van strategische inkoop. Duurzame samen werkingen met leveranciers die essentieel zijn voor het productieproces. In de zorg heeft u die niet, dus dat is een zorg minder.

Voor ieder product of productgroep heeft u in Nederland over het algemeen keus uit meerdere leveranciers. Vaak geen Nederlandse leveranciers, maar een Nederlands verkoopkanaal. We maken namelijk bijna niets zelf in de Nederland. Nee, wij zijn al jaren (sinds de VOC) een handelsnatie. Natuurlijk een enkele uitzondering daargelaten. Als uw huidige leverancier u morgen in de steek laat of failliet gaat, heeft u overmorgen of uiterlijk volgende week een andere!

Stoppen dus met dat onderscheid tussen strategisch en tactisch. Operationele Inkoop, dat is waar inkoopafdelingen in de zorg vooral mee bezig zijn. Gewoon zorgen dat de handel op tijd in huis is. Tactisch, ja dat doen we een beetje, en dan bedoel ik vooral dat we kijken welke productpakketten we bij welke leverancier onder kunnen brengen.

Dan nog iets over centraal versus decentraal. Ik ga het niet over de voor of nadelen van het een of het ander hebben. In de vorige editie stond een goed stuk over dit onderwerp, moet u beslist nog eens nalezen, of voor het eerst lezen als u daar nog niet aan toegekomen was.

Heel veel op inkoopgebied, maar ook op facilitair terrein kan in de zorg centraal gecoŲrdineerd worden. Kijkt u eens naar de grootwinkelbedrijven. Neemt u eens een organisatie als Albert Heijn, De Bijenkorf of de Hema als voorbeeld. Daar wordt gewerkt met een uniform format, goed doordacht, efficiŽnt en helder voor de klant. Op een soortgelijke wijze kan de zorg werken. Dat kan gelden voor ieder ziekenhuis of andere zorginstelling. Of ze nu in een groter verband opereren, of zelfstandig zijn. De producten die daar gemaakt (lees verkocht) worden, zijn vrijwel allemaal “me too” producten. De werkwijzes kunnen overgenomen worden uit best practices. Zowel het zorgproces als de facilitaire processen kunnen worden gereproduceerd.

Moet u eens denken aan de grote financiŽle en efficiency voordelen die gepaard gaan met het uniformeren van automatiseringsprocessen. Hoeven we niet meer al die ontwikkelkosten te betalen en al die custom made producten die uw ICT leveranciers u aansmeren. Het EPD is zo’n voorbeeld, iedereen is bezig het wiel uit te vinden. Vrijwel iedere zichzelf respecterende winkelketen of andere commerciŽle instelling met meerdere vestigingen, heeft een uniform concept. Zowel qua product als qua facilitaire organisatie.

De moraal van dit verhaal. Zaken worden vaak veel groter en complexer gemaakt dan nodig is. GBV (Gezond Boeren Verstand) gebruiken, kennis delen en samenwerken. Zo uniek zijn we nou ook weer niet!

Kars Sterenborg