Fusies en reorganisaties

Ik heb het er al eerder over gehad fusies en reorganisaties, nog steeds aan de orde van de dag. Groot, groter, grootst en met welk doel eigenlijk? Legio, de doelstellingen en beweegredenen die daarvoor gebruikt worden zijn legio. Schaalvoordelen, delen van kennis en expertise, efficiency voordelen, reduceren van overhead enzovoorts enzovoort.

Nu is voorlopig weer een groot samenwerkingsverband afgekeurd omdat het wel een zeer dominante partij in de markt zou kunnen worden, met meer dan 30.000 medewerkers en ik weet niet hoeveel cliŽnten. Afgeblazen, verboden in verband met dominantie. Een lachertje. De zorgmarkt is nog steeds groeiende, de indicaties worden vroeger gesteld, diagnoses worden in een vroegtijdig stadium gesteld. Preventieve maatregelen worden meer en meer genomen. Screening en bevolkingsonderzoeken zijn in ons land redelijk georganiseerd. Het aanbod van zorg is enorm en de vraag er naar ongeveer gelijk.

Nee, die zorg die is over het algemeen wel in orde. Daar mankeert weinig aan. Die schaalgrootte, die ongebreidelde fusies, daar ben ik op tegen. Kijkt u eens naar een academisch ziekenhuis en de efficiencyslagen die daar nog gemaakt kunnen worden. De vergelijking met een mammoettanker gaat echt op. Slecht wendbaar en het duurt een hele tijd voordat een koerswijziging is doorgevoerd. Kijkt u eens naar die grote scholengemeenschappen, uw kind is vaak verworden tot een nummer. Docenten kennen hun leerlingen vaak onvoldoende tot slecht. De aandacht voor het individu is verdwenen, daar is geen plaats en dus geen tijd meer voor. Kijkt u eens naar de huisartsenposten, vroeger wist u wie uw huisarts was en uw huisarts wist wie u was. Hij kende uw gezinssituatie en wist perfect in te spelen op de omstandigheden waarin u opgroeide. Als u nu ’s avonds of in het weekend belt komt de HAP (Huisartsen Post) met anonieme artsen, die uw situatie in het geheel niet kennen. Natuurlijk, het zijn deskundige mensen die hun vak technisch inhoudelijk verstaan.

Klein is fijn. Groot is niet altijd beter. Dat geldt voor die scholen, dat geldt voor die academische centra en dat geldt voor uw instelling. De kloof tussen de leiding, het top management en de werkvloer is gigantisch groot. Je treft het nog als die top is voortgekomen uit de zorg, zodat ze weten wat er op de vloer speelt. Maar te vaak zien we nu managers aantreden die weliswaar veel kennis hebben, maar onvoldoende feeling met de vloer. En op die vloer, daar gebeurt het daar moet zorg worden verleend. Daar weet men wat er speelt, waar de cliŽnt behoefte aan heeft.

Waar ben ik dan wel voor? Samenwerking, samenwerking en specialisatie. Werk samen in de keten, van huisarts tot ziekenhuis tot thuiszorg en alles wat daar verder bij om de hoek komt kijken. Specialiseer in waar uw instelling goed in is, waar u geroutineerd in bent, waarin u uitblinkt! En… besteedt uit of werk samen op die gebieden waar uw collega instelling of eventueel een derde, beter in is dan u. Focussen op de corebusiness, focussen of datgene waarin u excelleert. En dat bereikt u niet met grootschalige fusies! Die brengen alleen een hoop onrust en kosten met zich mee, meer bureaucratie, een grotere afstand tussen de zorg en de cliŽnt!

Kars Sterenborg
Directeur Smeets’adviesgroep